“Ben mükemmeliyetçi değilim ama yaptığım işin iyi olmasını istiyorum.” Klinikte bu cümleyi her hafta duyuyorum. Çoğu zaman ardından şu gelir: “Bir türlü başlayamıyorum.”

Sağlıklı Yüksek Standart vs. Mükemmeliyetçilik

Sağlıklı yüksek standart	Mükemmeliyetçilik
“Bunu iyi yapmak istiyorum.”	“Mükemmel olmazsa hiç başlamayayım.”
Hata olduğunda öğrenir.	Hatayı kişiliğinin kanıtı olarak görür.
Başarıyı kutlar.	“Şanstı” diye sıfırlar.
Süreçten zevk alır.	Süreç hep stresle dolu.

Mükemmeliyetçiliğin Köküne Bakmak

Çoğu mükemmeliyetçi danışan bana “sevilmek için yeterince iyi olmam gerekiyor”u erken yaşta öğrenmiş insanlar. Bu erken öğrenme, yetişkinlikte bir içsel eleştirmene dönüşür: hep yetersiz, hep eksik diye fısıldar.

Mükemmeliyetçilik, “yüksek başarı” sonucu değil; çoğu zaman “yetersiz hissetmemek için fazlasını yapmaya çalışmanın” sonucudur.

Erteleme ile İlişkisi

“Tembel olduğum için ertelemiyorum, mükemmel yapamayacağım için başlayamıyorum.” Mükemmeliyetçilik en büyük erteleme motorlarından biridir. Çünkü başlamak demek, “yetersiz olabilirim” riskine girmek demektir.

Pratik Müdahaleler

1. “Yeterince iyi” Çalışması

Bir işin %70’i tamamlandığında bırakmayı pratik edin. İlk başta rahatsız edici olur. Sonra fark edersiniz ki çoğu iş zaten %70 olarak da iyi.

2. Mikro Hatalar Yapmak

Bilerek küçük hatalar yapın: bir mesajda yazım hatası bırakın, mükemmel sıralamamış kıyafetle dışarı çıkın. Beyniniz “hata = felaket değil” öğrenir.

3. İçsel Eleştirmene İsim Vermek

İçsel eleştirmeniniz size konuştuğunda “Tamam, X (eleştirmenin adı), seni duydum, ama buradan ben devam ederim” diyebilirsiniz. Bu basit ayrım, kimliğinizi kurtarır.

4. Öz Şefkat

Kendinize bir arkadaşa konuşur gibi konuşun. Kendinize sevgiyle yaklaşmak, performansı düşürmez; artırır (Kristin Neff’in araştırmaları).

Mükemmel olmak zorunda değilsiniz. Sadece gerçek olun. Gerçek olan zaten yeterlidir.